Kjallarinn.net

Author: Þrándur

  • Allt farið til andskotans?

    Við lifum nú mestu umbrotatíma í sögu landsins.

    Hvernig brugðist verður við er stóra málið.

    Nú er liðið næstum því heilt ár frá hruninu og lítið bólar á aðgerðum fyrir fyrirtæki og heimili.

    Mér finnst verulega skrítið hvernig stjórnmálamenn taka á málum – rétt eins og þetta komi þeim ekki við.

    Ég lít nú á stjórnmálamenn þannig að þeir séu hluti af vandamálinu, vanhæfnir upp til hópa og skortur á framtíðarsýn er mikill. Ráðherrar tala niður til fólks og vilja ekki hlusta á rök um réttlæti og sanngjarna dreifingu kostnaðar við fall bankana.

    Meðan lykil markaðir eins og fasteignasala, bílainnflutningur og byggingariðnaður eru botnfrosnir virðast menn bara sitja hjá og horfa úr fílabeinsturninum.

    Munum að Ísland er í samkeppni við önnur lönd um fólk (sem stundum er talað um sem vinnuafl). M.a. með því að bjóða upp á hagstætt umhverfi fyrir einstaklinga, fyrirtæki og fjölskyldur.

    Hvenær koma aðgerðir?

    Hverjir munu njóta?

    Hverjir verða gerðir útlægir?

    Ég hallast að því að nú þurfi ALMENNAR aðgerðir sem sátt er um. Nú þarf að horfa á stóru myndina.

  • Svindl útsölur?

    Svindl útsala?
    Svindl útsala?

    Hjólaverslanir auglýsa nú grimmt “útsölur”. Þegar betur er að gáð virðist samt eitthvað skrítið vera í gangi.

    Á myndinni er vinsælt hjól sem er auglýst á vef Everest á 44.995 krónur. Með auglýstum 30% afslætti á öllum hjólum ætti það því að kosta 31.496. En – viti menn – “útsöluverðið” er enn um 42.000 krónur og verðið virðist því fyrst hafa verið hækkað um 30% og síðan gefinn 30% afsláttur frá því verði!

    Tær snilld – eða svindl?

    Auðvitað segjast þeir vera búnir að hækka verðið fyrir löngu.

    Það ber að nefna að aðrar hjólaverslanir virðast beita sömu aðferðum.

    Ætli Dr. Gunni viti af þessu?

  • Icesave og Hagsmunagæslan?

    Davíð og hagsmunagæslan
    Davíð og hagsmunagæslan

    Mætti á samstöðufundinn á Austurvelli í dag. Leið dálitið skringilega að sjá að Davíð Oddson var þarna rétt hjá. Gárungarnir með þetta skemmtilega skilti notuðu tækifærið og stilltu sér upp fyrir aftan hann.

    Sumir myndu kalla hann kaldann að mæta þarna – einn aðalarkítektinn að hruninu…

    Stundum segir ein mynd meira en mörg orð.

  • Grunngildin?

    Í gærkvöldi fór ég á kynningu á aðferðafræði sem nefnd er „Spiral Dynamics“ sem er notuð til að greina hugarfar og grunngildi í samfélögum. Kynningin var á vegum Hugmyndaráðuneytisins og voru þeir Bjarni Snæbjörn Jónsson og Lárus Ýmir Óskarsson sem töluðu.

    Það var fróðlegt að hlusta á hvernig mannlegar áherslur endurspeglast í þjóðfélaginu og hvernig ójafnvægi í áherslum getur verið varasamt. Einnig hvernig grunngildin skapa möguleika á að þróast og glíma við sérstakar aðstæður – eins og nú eru uppi.

    Með því að skilja þessa þróun eru möguleikar á að lausnir finnist til betra lífs sem reyndar kallar aftur á ný vandamál og nýjar lausnir. Þá var vitnað í Einstein sem sagði: “Við leysum ekki vandamálin með sama hugarfari og skapaði þau.”

    Rannsóknir sem þeir gerðu sýndu að þjóðfélagið á Íslandi er vanþroska á reglugerðarsviðinu. Það rímar ágætlega við það sem við sáum við bankahrunið. Líka fróðlegt að sjá mælingar fyrir og eftir hrunið.

    Aðferðafræðin notar liti til að tákna mismunandi þroskastig:

    • Beis – Grunnþarfir og barátta
    • Fjólublár – Ættarveldið
    • Rauður – Sjálfshjálp
    • Blátt – Reglur og hlýðni
    • Appelsínugult – Markaðshugsun og eiginn gróði
    • Grænt – Félagshugsun og samvinna

    Þróunin sveiflast síðan milli “ég” og “við” og lítill skilningur milli stiga. Þjóðfélög eru stödd mislangt á vegi í hverjum þætti og þarf að stíga á hærra svið til að skilja og leggja til leiðir sem eru skynsamlegar.

    Á því sviði koma tvö önnur þroskastig:

    • Gult – Sjálfshjálp með skilningi á heildarhagsmunum
    • Sægrænn – Heildarsýn

    Staða íslenskra stjórnmála er fróðleg í þessu ljósi. Það sem við þurfum er samfélag sem byggir á markaðshugsun og samfélagshugsun. Flokkakerfið eins og það er nú var byggt upp á síðustu öld með allt aðrar áherslur. Annaðhvort breytast þeir eða við þurfum nýja…

  • Ekki Flokka Sorpið!

    Það er ótrúlegt hversu jákvætt fólk getur verið að auka við vinnuframlag sitt fyrir ríkið. Við sjáum þetta til dæmis skýrt varðandi flokkun á rusli. Okkur er talin trú um að flokkun sé afskaplega umhverfisvæn, spari þjóðfélaginu ómældar upphæðir og sé atvinnuskapandi.

    Ef betur er að gáð orkar þetta nú mikið tvímælis, svo ekki sé fastar að orði kveðið.

    Ef það kostar meira að farga rusli með flokkun á einfaldlega að hætta því!

    Hér þurfa að liggja fyrir nákvæmar tölur um hagkvæmni.

    Við vitum að álumbúðir eins og áldósir er hagkvæmt að safna saman og selja til endurbræðslu. Við sem neytendur fáum líka borgað fyrir að skila slíkum umbúðum inn.

    Ef við tökum aftur á móti t.d. sérflokkun mjólkurumbúða lítur dæmið allt öðru vísi út. Við þurfum að skola umbúðirnar úr vatni, við þurfum að hafa sérstakar söfnunarumbúðir sem taka pláss. Við þurfum síðan að aka með umbúðirnar (nota bensín) á næstu mótttökustöð (sem þarf líka sitt pláss og gám. Gáminn þarf síðan að flytja eitthvert til að hægt sé að endurvinna  umbúðirnar (sem reyndar er örugglega ekki nokkur leið þar sem þær eru blanda af pappír og plasti).

    Það þarf allavega að sannfæra mig með sterkum rökum að svona þegnskylduvinna þjóni raunverulega einhverjum tilgangi (öðrum en að halda fólki uppteknu).

  • Stýrikerfi: Google eða Microsoft?

    Google ChromeUndanfarin ár hefur sterkasta vígi Microsoft verið stýrikerfið Windows.

    Nú hefur Google lýst yfir að þeir ætli að bjóða stýrikerfi fyrir einkatölvur. Stýrikerfið nefna þeir Google Chrome OS og vísa þar í Chrome vafrann sem náð hefur miklum vinsældum. Stýrikerfið verður þannig byggt á vafranum og fellur vel inn í alla flóru kerfa sem Google hefur verið að þróa og byggja á veftækni.

    Það er augljóslega markmið Google að ráðast nú að höfuðvígi Microsoft með skýrari heildarsýn á framtíðina. Framtíð sem byggir á ódýrum aðgangi að Internetinu og sítengingu hvar og hvenær sem er. Og líka framtíð sem byggir á ódýrum og litlum tækjum sem hægt er að nota til að vafra um netheima og eiga samskipti við vini og samstarfsmenn.

    Myndin er að skýrar og hvert sem litið er getur þú nú notað kerfi frá Google:

    • Google Chrome til að vafra um netið á Windows, Linux eða Mac vélum
    • YouTube til að skoða og deila myndböndum
    • Picasa til að skoða og deila myndum
    • GMail fyrir allan tölvupóst
    • Google Reader til að fylgjast með fréttum og bloggi
    • Google Docs fyrir ritvinnslu, töflureikni og kynningar

    Að sjálfsögðu tengir Google líka framtíðarstýrikerfið við Google Friend Connect sem gerir það mun öflugra en Facebook, Twitter og önnur félagsnetverk.

    Nú verður fróðlegt að sjá hvort og hvernig Microsoft ætlar að bregast við…

    Hvað heldur þú?

  • Icesave og aðrar skuldir

    Það er nú talsverður munur á “venjulegum” skuldum ríkisins og svo icesave. Aðrar skuldir hafa yfirleitt raunveruleg verðmæti á bak við sig. Fyrir okkur er icesave bara skuld – engin verðmæti. Icesave er túlkun á lögum um tryggingarsjóð innlána.

    Ég hef aðeins á tilfinningunni að það hafi verið talið nauðsynlegt að semja til að ákveðnir menn gætu haldið andlitinu (t.d. Davíð Oddsson og Árni Mattiesen sem skrifuðu undir viljayfirlýsingu og Davíð Oddsson, Geir H. Haard , Ingibjörg Sólrún og Björgvin Sigurðsson sem marglýstu yfir hversu traustum fótum bankakerfið íslenska stæði á). Sorry – þetta er bara allt of stórt mál til þess að láta einstaklinga – og tilfinningar þeirra – þvælast fyrir.

    Held að við verðum að finna varnir sem duga fyrir þjóðina hvað sem það kostar. Nú tala ég sem þjóðin 🙂

    Munum að þingmenn starfa í umboði þjóðar (okkar) og við getum tekið það aftur þegar við viljum (eins og sannaðist á Austurvelli í vetur). Það hljóta að vera takmörk fyrir því hversu mikið Alþingi getur skuldbundið þjóðina.

    Við viljum réttlæti (málið fyrir dóm) og sanngirni (ekki hærri greiðslur en hægt að ráða við).

    Það eru nokkur atriði sem þarf að hafa í huga:
    1. Fólkið (almenningur) sem á að borga “lánið” fékk aldrei neinn pening.
    2. Bretar beittu hryðjuverkalögum.
    3. Tryggingarsjóður innlána ætti að greiða þetta (getur það reyndar sennilega ekki)
    4. Af hverju er málið ekki sett fyrir dómstóla?

    Mér finnst allavega eitthvað vanta í þessa mynd ennþá…

    Ef til vill er best að lýsa einfaldlega yfir þjóðargjaldþroti. Sætta sig þannig við orðinn hlut og byrja upp á nýtt með hreint borð.

    Bendi hér á nokkrar nýlegar greinar um icesave sem ég mæli með að þú lesir:

    Jón Daníelsson: Þennan samning verður að fella
    Jón Baldvin Hannibalsson: ICESAVE Í iÐNÓ – HREINSUNARDEILD VG
    Ólafur Arnarson: Icesave þjóðviljinn

    Hvað finnst þér?

  • Silfur Egils ekki aðgengilegt hjá RUV.is?

    Allt frá því að bankarnir féllu og himnarnir hrundu í hausinn á okkur hefur verið hægt að treysta á Silfur Egils. Ég hef oftast reynt að fylgjast með umræðunum beint í sjónvarpinu eða eftir á á vefnum.

    Nú virðist hins vegar sem Silfrið sé ekki lengur aðgengilegt á vef RUV. Íris Erlingsdóttir sem skrifar reglulegar greinar í Huffington Post var að benda á þetta á Facebook og sagðist hafa fengið staðfestingu á að þetta sé rétt hjá Agli sjálfum.

    Ég skora á stjórnendur RÚV að kippa þessu í lag sem fyrst. Tortryggnin er alveg nógu mikil samt.

  • Hvað gerðist við búsáhaldabyltinguna?

    Já hvað breyttist raunverulega við búsáhaldabyltinguna?

    Það sem mér finnst kannski standa upp úr er það að ÞJÓÐIN VAKNAÐI. Allt í einu sér venjulegt fólk í gegnum blekkinguna sem stjórnmálamenn og viðskiptajöfrar hafa búið til í kring um sig.

    Þátturinn Bullshit á Skjá 1 sýnir blekkingarmeistara að störfum. Munurinn á þeim og þessum fyrrnefndu er ekki mikill.

    Vandamálið er að stjórnmálamennirnir halda að þjóðin sofi ennþá Þyrnirósarsvefni og þeir geti dundað sér við gæluverkefni og haldið áfram að karpa um lítilsverð mál.

    NEI!

    Stjórnmálamenn halda að öll mál sé hægt að færa í flokkspólitískan búning og útnefna öll mál annað hvort “sín” eða “hinna”.

    NEI!

    Stjórnmálamenn halda að það skipti almenning einhverju máli hver úr fjórflokknum  er við stjórn.

    NEI!

    Stjórnmálamenn halda að það sé hægt að leggja álögur á almenning sem er langt umfram það sem aðrar þjóðir búa við (eða hafa nokkru sinni staðið undir).

    NEI!

    Hér þarf að koma til miklu stærri hugsun. Stjórnmálamenn þurfa að hætta að hugsa um þjóð sína sem sofandi hálfvita og leggja til lausnir og leiðir sem eru stærri en áður hefur sést.

    Ég spái því að sú stjórn sem nú situr eigi ekki eftir að sitja lengi. Flokkarnir voru einfaldlega fjarri því að vera búnir að ganga í gegnum einhverja endurnýjun á hugmyndafræði og nálgun til að það séu nokkrar líkur á því.

    Stjórnmál síðustu ára hafa snúist um smálagfæringar á þjóðarskútunni, t.d. að skrapa og mála. Nú þarf að byggja nýja nánast frá grunni. Það þýðir að nota þarf allt önnur og öflugri verkfæri og annað verklag. Það þarf líka að leggja harðar að sér og átta sig á því fyrir hverja er verið að vinna.

    Ef núverandi stjórnmálamenn átta sig ekki á því hversu stórt verkefnið er þurfa aðrir að koma að verki. Þjóðin er vakandi og vill taka þátt í verkefninu.

    Skilaboðin til stjórnmálamanna eru skýr:

    VAKNIÐ!

  • Greiðsluverkfall?

    Kjallaranum var að berast þessi tilkynning frá Hagsmunasamtökum heimilanna:

    Boðun greiðsluverkfalls – mikilvæg ákvörðun félagsmanna

    Hagsmunasamtök heimilanna munu standa fyrir opnum félagsfundum þriðjudaginn 23. júní kl. 20:00 þar sem yfirskriftin er greiðsluverkfall. Félagsmenn munu verða beðnir um að ganga til kosninga um hvort samtökin skulu hefja formlegt greiðsluverkfall. Formleg atkvæðagreiðsla fer fram með rafrænum hætti í kjölfar fundarins.

    Fundurinn samanstendur af stuttu erindi um aðdraganda greiðsluverkfalls, tilhögun, markmið og tilgang auk umræðna fundarmanna. Borin verður upp ályktun fundarins og leitað samþykkis fundarmanna. Í kjölfarið verður sett af stað rafræn kosning á internetinu um hvort stjórn HH fái umboð til skipunar verkfallsstjórnar. Fáist slíkt umboð hjá félagsmönnum mun sú verkfallsstjórn sem stjórnin setur saman ákveða nánar um framkvæmd greiðsluverkfallsins.

    Félagsmenn eru hvattir til að kynna sér greiðsluverkfallið á heimasíðunni og senda inn spurningar og/eða tillögur á heimilin@heimilin.is

    Eftirfarnir staðir eru fundarstaðir:
    Fundartími: 23. júní 2009 kl. 20:00

    Reykjavík: Iðnó við tjörnina, tengiliður undirbúningsnefndin/ Guðrún Dadda
    Keflavík: Frumleikhúsið Vesturbraut 17, Laufey Kristjánsdóttir
    Akureyri: Um borð í Húna (Húni II), tengiliður Sigurbjörg Árnadóttir
    Selfoss: 800 barinn, tengiliður Magnús Vignir
    Golfhúsið Snússa á Flúðum, tengiliður Kristín Magdalena

    Fundirnir hafa verið og verða auglýstir í útvarpi næstu daga. Stjórnin hvetur félagsmenn til að fjölmenna á fundina til að sýna samstöðu og láta í sér heyra. Þetta á einnig við um þá sem eru á móti aðgerðum af þessu tagi, það er nauðsynlegt að þeir láti einnig í sér heyra.

    Við hvetjum félagsmenn einnig til að ræða um Hagsmunasamtök heimilanna við vini og vandamenn, segi frá tilgangi og starfi samtakanna og vísa á heimasíðuna. HH er breiðfylking fólks úr öllum áttum og mikilvægt að raddir félagsmanna berist stjórninni í stríðum straumum svo þær móti stöðugt starf og stefnu.
    —
    Hagsmunasamtök heimilanna
    www.heimilin.is
    Framlög til HH af frjálsum vilja
    (o: 1110-26-5202, kt. 520209-2120 :o)

    Hvað ætlar þú að gera?

  • Frétt Mánaðarins?

    Bíll var grafinn niður í holu við húsið. mbl.is/Heiðar Kristjánsson
    Bíll var grafinn niður í holu við húsið. mbl.is/Heiðar Kristjánsson

    Frétt mánaðarins var án efa þegar maður sem misst hefur allt sitt hér á landi tók til við “aðgerðir”. Hann leigði gröfu og var ekki nema nokkrar mínútur að eyðileggja fyrrverandi húsið sitt og grafa bílinn með.

    Afar táknrænt.

    Ákvörðun mannsins er ekki tekin í stundarbrjálæði þar sem hann og konan voru flutt út til Noregs og tóku þessa  ávörðun í sameiningu. Hvort gjaldþrot er 60 milljónir eða 120 skiptir þau ekki öllu máli.

    Þetta er náttúrulega vandinn í hnotskurn. Með því að leyfa að skuldir geti náð yfir annað en það sem lagt er að veði getur ekki hjálpað. Lánveitandi er í raun bæði með axlabönd og belti. Það er ekki nóg með að hann eignist húseignina heldur er afgangurinn af skuldinni áfram áhvílandi á einstaklingnum og hægt að halda því áfram þannig til langframa.

    Í svona dæmum snúast hlutirnir samt við. Fólk sem hefur engu að tapa getur gripið til ýmissa aðgerða.

    Venjulega er slíkt fólk á jaðri samfélagsins og auk þess lítill hópur.

    Núna er ástandið þannig að stórt hlutfall íbúðareigenda er nálægt því að vera gjaldþrota. Stærsta verkefni stjórnvalda er að leysa þann hnút, þannig að sátt skapist í samfélaginu og hægt sé að fara að byggja upp á nýtt.

    Sjá nánar:

    Bankinn fékk ekki lyklana – mbl.is

    Traustið hvarf og það þarf að endurreisa – Marínó G. Njálsson

    Örvænting, örþrifaráð og fórnarlömb græðgi – Lára Hanna Einarsdóttir

    Kraumar reiðin undir fargi ölmusukapítalismans? – Jakobína Ingunn Ólafsdóttir

    Táknrænn gjörningur á Álftanesi – Stefán Friðrik Stefánsson

    Sorglegt…. en ógeðslega kúl! – Heiða B. Heiðars