Vókismi nútímans hefur tekið siðferðisleg og sálfræðileg tól og tæki eldri trúarbragða og fært þau yfir í veraldlega baráttu. Hann býður upp á skýra skiptingu milli góðs og ills, sýnir leiðina til hjálpræðis (með því að vakna og iðrast), skilgreinir villutrúarmennina og boðar heimsendi ef mannkynið snýr ekki af braut syndarinnar.
1. Frumsyndin – Meðfædd forréttindi
Í hefðbundnum trúarbrögðum fæðist maðurinn syndugur og ber ábyrgð á syndum forfeðra sinna.
- Í vókisma: Hugmyndin um „meðfædd forréttindi“ (e. privilege), byggt á kyni, kynhneigð eða húðlit, virkar sem frumsynd samtímans. Einstaklingurinn valdi ekki þessi forréttindi en fæðist með þau og ber siðferðislega skyldu til að viðurkenna þau, iðrast þeirra og reyna að vinna gegn þeim alla ævi. Þetta er skuld sem aldrei verður að fullu uppgerð.
2. Hinir útvöldu
Trúfélög greina gjarnan á milli þeirra sem hafa öðlast andlega upplýsingu og þeirra sem enn reika í myrkri vanþekkingar.
- Í vókisma: Sjálft orðið woke (vaknaður) vísar til þess að hafa opnað augun fyrir duldum valdakerfum, kerfislægum rasisma og félagslegu óréttlæti. Þeir sem eru vók telja sig búa yfir dýpri siðferðislegri sýn en hinir „sofandi“ (almenningur), sem skapar ákveðina réttlætiskennd eða siðferðislega yfirburði.
3. Villutrú og útskúfun – Slaufunarmenning
Í gegnum söguna hafa trúfélög verndað kenningar sínar með því að bannfæra þá sem efast eða boða aðrar skoðanir.
- Í vókisma: Slaufunarmenning virkar sem nútímaleg útgáfa af bannfæringu. Sá sem dregur viðteknar kreddur í efa — hvort sem það varðar kyntjáningu, innflytjendamál eða loftslagsvísindi — er ekki bara talinn hafa aðra skoðun, heldur er hann stimplaður sem skaðlegur, siðlaus eða hættulegur. Refsingin er félagsleg útskúfun, missir á atvinnu eða opinber niðurlæging.
4. Iðrun, yfirbót og aflátssala
Þegar synd er drýgð, krefst kirkjan játningar, iðrunar og stundum fjárhagslegrar yfirbótar – aflátssölu – til að ná sáttum við samfélagið.
- Í vókisma: Þegar einstaklingur eða fyrirtæki stígur feilspor er krafist opinberrar, auðmjúkrar afsökunarbeiðni þar sem viðkomandi viðurkennir vanþekkingu sína. Í loftslagsmálum birtist þetta sem hrein aflátssala: Með því að kaupa „kolefnisjöfnun“ getur fólk haldið áfram að lifa sinn eyðslusama lífsstíl en hreinsað samviskuna með því að borga sig frá kolefnissyndinni.
5. Heimsendaspár (Loftslagsógnin)
Trúarbrögð þrífast á spádómum um yfirvofandi heimsenda sem dóm yfir spillingu mannsins, þar sem iðrun er eina leiðin til björgunar.
- Í vókisma: Loftslagsumræðan tekur oft á sig þessa mynd. Hún snýst þá ekki lengur um hagnýtar eða tæknilegar lausnir á umhverfisvanda, heldur boðskap um yfirvofandi tortímingu jarðarinnar vegna neysluhyggju (syndsemi) mannsins. Spámenn hreyfingarinnar boða að “við eigum aðeins tólf ár eftir” og krefjast þess að fórnað sé efnahagslegri velferð strax til að forðast reiði náttúrunnar.
6. Útópían um hinn algilda kærleika – Opin landamæri
Hugmyndin um himnaríki á jörðu — þar sem allir lifa í sátt og samlyndi án landamæra, stríðs eða þjóðerna — er klassísk trúarleg útópía.
- Í vókisma: Krafan um opin landamæri og frjálsa fólksflutninga er rekin áfram af þessari sömu hugsjón. Skoðunin er sú að landamæri séu í eðli sínu syndug og tákn um kúgun. Að benda á raunhæfar takmarkanir á innviðum, efnahag eða samfélagslegri samlögun er litið á sem skort á samúð og siðferðislegum kærleika. Markmiðið er ekki raunsætt landamæraeftirlit, heldur siðferðislegur sigur hins algilda kærleika.
Fáninn sem sigurmerki og nýja heimsmyndin
Hrokafáninn – fáni innlimunar og samfara – er ekki lengur bara tákn um “fjölbreytileika” – heldur fáni nýs heimsveldis.
Þegar fáni er málaður á kirkjutröppur eða dreginn að húni á opinberum stofnunum eða skólum, þá virkar hann á sama hátt og fánar sigurvegara í stríðssögunni: Hann markar yfirráðasvæði. Hann lýsir því yfir að gömlu gildin hafi tapað ný gildi tekið yfir.
Þetta dýpkar trúarlega og pólitíska greiningu málsins:
1. Skrattakollarnir í Davos – WEF og alþjóðafasisminn
Í hefðbundnum trúarbrögðum er andstæðingurinn sjaldnast bara af holdi og blóði. Á bak við tjöldin liggja skipulögð, dulin og oft ill öfl sem stýra málum.
- Í vókisma samtímans: Þetta trúarlega hlutverk hins illa er í höndum WEFfaranna illu frá Davos og fleiri alþjóðlegra elítustofnana. Vókismi er ekki grasrótarhreyfing, heldur hugmyndafræði sem er þröngvað ofan frá af alþjóðafasismanum – alþjóðlegum auðmönnum og tæknifyrirtækjum – til að brjóta niður fullveldi þjóðríkja og innleiða nýja, miðstýrða heimsreglu.
2. Valið: Þjóðleg kristin gildi gegn hnattrænum vókisma
Trúarbrögð krefjast þess oft að fólk velji á milli tveggja ólíkra kosta. Valið í dag er skýrt:
- Annars vegar: Halda í íslenska tungu, menningu, sögu og þjóðleg kristin gildi — sem hafa virkað sem akkeri og skjöldur lítillar þjóðar í gegnum aldirnar.
- Hins vegar: Kasta þessu öllu fyrir róða og ganga til liðs við nýju veraldlegu trúnna, þar sem þjóðerni og söguleg sjálfsmynd eru þurrkuð út í nafni alþjóðlegrar einsleitni vókismans.
3. Kirkjutröppumálið sem prófsteinn – Próf sem kirkjan gæti fallið á
Í þessu ljósi er stóra kirkjutröppumálið ekki bara óheppilegt deilumál innan Þjóðkirkjunnar — það er andlegur og siðferðislegur prófsteinn.
Kirkjan á að standa vörð um sín eigin sögulegu og kristnu gildi gegn þrýstingi samtímans. Með því að láta undan, mála tröppurnar með hrokafána aftur, mun kirkjan falla á prófinu. Í stað þess að vernda kristna arfleifð sýnir hún undirgefni við þau öfl sem vilja afmá hana. Hún væri þannig að leggja af kristna trú og taka upp alþjóðlega rétttrúnaðinn – vókismann.